21 Eylül 2021 Salı

Asırlar Boyunca Tuvalet

 

Aslında tuvalet asırlardır kullanılmaktadır. Geriye dönüp baktığımızda yaklaşık 5000 yıl önce Pakistan'da İndus Vadisi'nde bulunan Bronz Çağı yerleşim yerlerinin kanalizasyon sistemi olduğu sanılıyor. Kanalizasyon sistemlerinin üzerinde, atığı süpürmek için suyun aktığı bir delik bulunan ilkel tuvaletlerin izleri sürülebiliyor.


Pek çok icatta olduğu gibi Romalılar bu konuda da zamanlarının ilerisindeydiler. Roma yakınlarındaki eski bir liman kenti olan Ostia Antica'da umumi tuvaletlerin izlerine rastlanmıştır. Eski Roma'da tuvalete gitmek sosyal bir etkinlikti, mahremiyet için ne duvar vardı, ne de perde.


Roma İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra tuvalet teknolojisi bir parça sekteye uğradı. Arkeologlar bir Han Çinlisi kralının mezarında sifon mekanizmasına sahip görünen 2000 yıllık bir tuvalet buldular, fakat ilk modern sifonlu tuvalet 1596'da icat edildi.


Sir John Harington'ın Ajax modeli, rezervuardan su dökmek için ağırlıkları ve kaldıraçları kullanıyordu ve sonra açılan musluktan su akıp gidiyordu. Bu sifonlu tuvalete sadece zenginler sahip olabiliyordu ve İngiliz halkı için sıhhi temizliğin gelişmesi epey zaman alacaktı.

1849'da ülke genelinde 50.000 insan koleradan öldü. Kurbanların cesetleri şehirlerin dışına taşınırken, insanlar hastalık kaparım korkusuyla başkalarıyla temas kurmaktan kaçınıyordu. Ama yemeleri ve su içmeleri gerekiyordu, bundan kaçış yoktu.


1854 yılında Dr. John Snow salgını incelemeye karar verdi. Bozulmuş madde parçacıkları taşıyan zehirli buharların kolera ve klamidya gibi hastalıklara yol açtığı yönündeki zamanın gözde kuramından kuşku duyuyordu. Snow, Londra'nın Soho yöresinin sakinleriyle konuşup onların davranışlarını inceledi. Kafasında yavaş yavaş bir model oluşuyordu.


Koleradan hasta düşen herkes suyunu Broad Caddesi'ndeki pompadan alıyordu. Pompanın kirlenmiş olabileceğini düşündü. Suyun kolera yapan pislik içerdiğini kanıtlayamasa da belediye meclisini pompayı kullanımdan kaldırmaya ikna etti. Böylece Soho'daki kolera salgınının sonu geldi.


Kesif Koku


Snow'un buluşu reform için itici güç oldu. Thames Nehri açık bir kanalizasyona dönüşmüştü. 1858 yazında arıtılmayan kanalizasyon kokusunun dayanılmaz hale gelmesiyle, hükümet ilkel şebekenin tamamen elden geçirilmesine karar verdi.


İnşaat mühendisi Joseph Bazalgette atıkları Londra'nın merkezindeki hanelerden aşağıya, Thames Nehri'ne akıtan gelişmiş bir yeraltı kanalizasyon şebekesi tasarlamakla görevlendirildi.

1875 yılına gelindiğinde tuvaletsiz yeni bir ev inşa etmek yasadışı ilan edilmişti. Her icatta olduğu gibi yasalar değişti ve tuvalet satışları uçuşa geçti. Bir dizi mucit sifonlu tuvalet tasarlamaya başladı, ama 1880'lerde komple seramikten yapılma ilk tuvaleti tasarlayan Thomas Twyford oldu. Beş yıl içinde bu tuvaletten tam 100.000 adet sattı.


Günümüzde her yıl milyonlarca tuvalet satılıyor, ama yine de dünya genelinde hala 2,5 milyar insan tuvaletten yoksun. Her yıl Dünya Tuvalet Örgütü insan atığı hakkında konuşma tabusunu yıkıp tuvalet veya sıhhi temizlikten mahrum insanlara çözümler sunmak için uluslararası konferanslar düzenliyor. Tüm bunlar size komik gelebilir, ama genel sıhhi temizlik hayatımıza girdikten sonra ortalama insan ömrünün 20 yıl arttığını da akıldan çıkarmamak gerekiyor.

alıntıdır.

DÜNYA EDEBİYATINDA İLKLER



*İlk Modern Roman:  Servantes-Donkişot


*İlk Tahlil Romanı örneği:  Madam Dö La Fayet’in-Prenses Dö Klev


*Dünya edebiyatındaki ilk hikayeci ve eseri : Boccaio-Decameron


*Deneme türünün kurucusu : Montaigne


*Dünyanın bilinen ilk destanı : Sümerlerin Gılgamış Destanı


*Dünyanın halen yaşayan, en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı : Kırgızların Manas Destanı


*İlk mizah dergisi : Diyojen /Teodor Kasap


*Komedi türünün ilk büyük ustası : Aristophanes


*Trajedi türünün ilk büyük ustası : Aiskylos


Halfeti






Halfeti

Şanlı Urfa
 

KURAN’DA 19 MUCİZESİ



Kuran'ın matematiksel mucizelerinin bir başka yönü ise 19 sayısının, ayetlerin içine şifresel bir biçimde yerleştirilmiş olmasıdır. Kuran'da "Onun üzerinde ondokuz vardır." (Müddessir Suresi, 30) ayeti ile dikkat çekilen bu sayı, Kuran'ın birçok yerinde şifrelenmiştir. Bunun örneklerinden bir kısmını şöyle sayabiliriz:


Besmele 19 harftir.

Kuran 114 (19 x 6) sureden oluşur.


İlk vahyolan sure (96. sure) sondan 19. suredir.


Kuran'ın ilk vahyedilen ayetleri 96. surenin ilk 5 ayetidir ve bu ayetlerin toplam kelime sayısı 19'dur.

Görüldüğü gibi ilk 5 ayet toplam 19 kelimeden oluşmaktadır. Arada geçen "" harftir, kelime değildir. "" harfleri de aynı şekilde sayıma dahil edilmemiştir.

Vahyedilen ilk sure (Alak Suresi) 19 ayete sahiptir ve 285 (19 x 15) harf içerir.


Son vahyedilen sure olan Nasr, toplam 19 kelimeden oluşur. 

Ayrıca Nasr Suresi'nin Allah'ın yardımından söz eden ilk ayeti de 19 harftir.


Kuran'da 114 (19 x 6) besmele bulunur. Bu sayı da 19'un 6 katıdır. 

Kuran'da 113 sure besmele ile başlar. Başında besmele bulunmayan tek sure, 9 numaralı Tevbe Suresi'dir. Kuran'da sadece Neml Suresi'nde iki besmele bulunmaktadır. Bu besmelelerden biri surenin başında diğeri ise 30. ayette yer alır. Besmele ile başlamayan Tevbe Suresi'nden itibaren saymaya başlanıldığında Neml Suresi'nin 19. sırada yer aldığı görülecektir.

Tevbe Suresi'nden 19 sure sonra gelen 27 numaralı Neml Suresi'nin hem başında, hem de 30. ayetinde besmele vardır. Böylece 27. surede iki besmele bulunur. Besmeleleri 114'e tamamlayan 27. surenin 30. ayetidir. Ayrıca sure ve ayet numaralarını yani 27 ve 30'u topladığımızda 57 (19 x 3) sayısını buluruz.

Tevbe Suresi'nden (9) Neml Suresi'ne (27) kadar olan sure numaralarının toplamı;

(9+10+11+12+13+14+15+16+17+18+19+20+21+22+23+24+25+26+27=) 342'dir. Bu da 19'un 18 katıdır.


Numarası 19 ve 19'un katı olan ayetlerde geçen Allah isminin toplam sayısı 133 (19 x 7)'tür. 


Bir anlamına gelen "vahid" (i harfi okunurken ekleniyor) kelimesinin ebced değeri 19'dur. Kuran'da bu kelime, bir çeşit yemek, bir kapı vs. gibi farklı kelimeler için kullanılmıştır. "Bir Allah" olarak kullanımı ise 19 keredir. 


19 kere vahd kelimesinin geçtiği ayetlerin sure ve ayet numaralarının toplamı: 361 (19 x 19)'dir.

"Yalnızca Allah'a ibadet edin" ifadesinin Arapçası "Vahdahu" 7:70, 39:45, 40:12, 40:84 ve 60:4 numaralı ayetlerde geçer. Bu sayılar tekrarsız olarak toplandığında 361 (19 x 19) sayısını elde ederiz.

İlk başlangıç harflerinden (Elif, Lam, Mim; Bakara Suresi, 1. ayet) son başlangıç harflerine (Nun; Kalem Suresi, 1. ayet) kadar olan ayet sayısı 5.263 (19 x 277)'tür.

Başlangıç harflerinin bulunduğu ilk sure ile başlangıç harflerinin bulunduğu son sure arasında, başlangıç harflerinin bulunmadığı 38 (19 x 2) sure vardır. 

"Rahman" kelimesi ise Kuran'da 57 (19 x 3) defa geçmektedir.

Kuran'da bahsi geçen 30 farklı rakam vardır. 


Kuran'da geçen tüm bu sayıları (tekrarlar dikkate alınmadan) topladığımızda çıkan sayı 162.146'dır. Bu da 19'un 8.534 katıdır:

1+2+3+4+5+6+7+8+9+10+11+12+19+20+30+40+50+60+70+80+99+100+200+300+1.000+2.000+3.000+5.000+50.000+100.000=162.146 (19 x 8.534)

 Bu 30 farklı sayıya ek olarak Kuran'da 8 tane kesirli sayıdan bahsedilir. Bunlar 1/10, 1/8, 1/6, 1/5, 1/4, 1/3, 1/2, 2/3'tür. Böylece Kuran 38 (19 x 2) farklı sayı içerir.

Kuran'ın en başından itibaren 19 ayete sahip ilk suresi İnfitar Suresi'dir. Bu surenin diğer bir özelliği son kelimesinin Allah olmasıdır. Bu aynı zamanda Kuran'daki sondan 19. Allah kelimesidir.

Kaf harfi ile başlayan 50. surede 57 (19 x 3) adet Kaf harfi vardır. Başında Kaf harfi bulunan 42. surede yine 57 (19x3) adet Kaf harfi bulunur. 50. surenin 45 ayeti vardır. Bunları toplarsak sonuç 95 (19 x 5)'tir. 42. surenin 53 ayeti vardır. Bunları toplarsak 42+53 yine 95 (19 x 5)'tir.


Kaf Suresi'nin ilk ayetinde Kuran için kullanılan Mecid kelimesinin ebced değeri 57 (19 x 3)'dir. Yukarıda da belirttiğimiz gibi sure içindeki Kaf harflerinin toplamı da 57'dir. 

Kaf Suresi'ndeki Kaf harflerinin geçtiği ayetlerin numarasını topladığımızda 19'un 42 katı olan 798 sayısını elde ederiz. 42 sayısı ise başlangıç harfleri arasında Kaf olan diğer bir surenin numarasıdır. 

Nun harfi sadece 68. surenin başında bulunur. Bu suredeki Nun harflerinin toplam sayısı 133 (19 x 7)'tür. 

Sure numaraları 19'un katı olan surelerin ayet sayılarını (besmele dahil) topladığımızda:


Ya, Sin harfleri Yasin Suresi'nin başında bulunmaktadırlar. Sin harfi Yasin Suresi'nde 48 defa geçmekte iken Ya harfi 237 defa geçmektedir. Bu iki harfin toplamı 285 (19 x 15)'tir.

Yalnızca tek bir sure -7. sure- "Elif, Lam, Mim, Sad" başlangıç harfleriyle başlamaktadır. Elif harfi bu surede 2.529 defa, Lam harfi 1.530 defa, Mim harfi 1.164 defa ve Sad harfi 97 defa geçmektedir. Bu şekilde 4 harfin bu surede toplam olarak geçtiği yer 2.529 + 1.530 + 1.164 + 97 = 5.320 (19 x 280)'dir. 

Elif, Lam, Mim harfleri Arapça'da en sık kullanılan harflerdir. Bu harfler birarada 6 surenin -2, 3, 29, 30, 31 ve 32- başında yer almaktadırlar ve bu 3 harf, 6 surenin her birinde toplam 19'un katı olarak geçmektedir. Sırasıyla [9.899 (19 x 521), 5.662 (19x298), 1.672 (19 x 88), 1.254 (19 x 66), 817 (19 x 43)]. Bu üç harfin 6 surede toplam olarak geçtiği yer 19.874 (19 x 1.046)'tür.

 Elif, Lam, Ra başlangıç harfleri 10, 11, 12, 14 ve 15. surelerde bulunmaktadır. Bu harflerin bu surelerde toplam olarak geçtiği yer 2.489 (19 x 131), 2.489 (19x131), 2.375 (19 x 125), 1.197 (19 x 63) ve 912 (19 x 48)'dir. 

Elif, Lam, Mim, Ra başlangıç harflerinin toplam olarak geçme sıklığı 1.482 (19 x 78)'dir. Elif harfi 605 defa, Lam harfi 480 defa, Mim harfi 260 defa ve Ra harfi 137 defa geçmektedir.

Kaf, Ha, Ya, Ayn, Sad başlangıç harfleri tek bir surede -19. sure- geçmektedir. Kaf harfi bu surede 137 defa, Ha harfi 175 defa, Ya harfi 343 defa, Ayn harfi 117 defa ve Sad harfi 26 defa geçmektedir. 5 harfin toplam olarak geçtiği yerlerin sayısı 137 + 175 + 343 + 117 + 26 = 798 (19 x 42) 

Bu konudaki diğer tespitler ise şöyledir: 

Tüm Kuran'da;

- Etiu (itaat ediniz) kelimesi 19 kere,

- Abd (kul), abid (kulluk eden kişi) ve ibadet kelimeleri ise toplam 152 (8 x 19) kere geçmektedir.

Aşağıda örnek olarak verilen Allah'ın isimlerinden bazılarının sayısal ebced değeri de 19'un katlarıdır.

- Vahid (Tek) 19 (19 x 1) 

- Cami (Toplayan) 114 (19 x 6)


Ondokuz, 9 ve 10 sayılarının ilk kuvvetlerinin toplamıdır. 9 ve 10 sayılarının ikinci kuvvetleri arasındaki fark da 19 sayısını verir. 


Güneş, Ay ve Dünya her 19 yılda bir aynı göreceli pozisyonda sıralanırlar.

Halley kuyruklu yıldızı her 76 (19 x 4) yılda bir Güneş Sistemi'nin içerisinden geçer.

İnsan vücudunda 209 (19 x 11) kemik bulunur.244 Eldeki kemiklerin sayısı da 19'dur.


19 sayısının Paskal üçgenindeki yeri

Sonuç:

İlk 19 rakamın toplamı 19'un katıdır.

İlk 19 sayının toplamı 19'un katıdır.


Kuran ayetlerinin indiriliş sırasına göre, 19 şifresinin Paskal üçgeni ile bağlantısı

İlk vahiy olan 96. sure sondan 19. suredir. 19 ayetten oluşur ve bu surede toplam 285 (19 x 15) harf vardır. Vahyin ilk 5 ayetinde ise 76 (19 x 4) kelime bulunmaktadır.

İkinci olarak vahyedilen 68. surede vahyolunan ilk ayetler 38 (19 x 2) kelimeden oluşmaktadır.

Üçüncü vahiy olan 73. sure, 57 (19 x 3) kelimeden oluşmaktadır.


Halfeti






Halfeti

Şanlı Urfa
 

EDEBİYATIMIZDAKİ İLKLER


*İlk yarı resmi gazete : Ceride-i Havadis


*İlk edebî roman: Namık Kemal / İntibah


*İlk tarihi roman : Namık Kemal / Cezmi , A. Mithat / Yeniçeri


*İlk özel gazete : Şinasi ile Agah Efendi/ Tercüman-ı Ahval


*İlk pastoral şiir : A.Hamit Tarhan /Sahra


*İlk şiir çevirisini yapan, ilk makaleyi yazan: Şinasî


*Noktalama işaretlerini ilk kez kullanan, ilk Türk gazeteci : Şinasi


*Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan : A.Hamit Tarhan/Eşber  


*Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri : A. Hamit Tarhan / Nesteren


*İlk bibliyografya: Katip Çelebi / Keşfü’z Zünun


*İlk hatıra kitabı : Babürşah /Babürname


*İlk hamse yazarı : Ali Şir Nevai


*İlk tezkire : Ali Şir Nevai /Mecalisün Nefais


*İlk şiir antolojisi : Ziya Paşa /Harabat


*İlk atasözleri kitabı : Şinasi /Durub-i Emsal-ı Osmaniye


*İlk mizah dergisi : Diyojen /Teodor Kasap


*İlk hikaye kitabı : A.Mithat Efendi / Letaif-i Rivayet


 *İlk fıkra yazarı : Ahmet Rasim


*İlk Türkçe yazılan ilk kitap : Yusuf Has Hacip / Kutadgu Bilig


*İlk siyasetname : Yusuf Has Hacip/ Kutadgu Bilig


*Mesnevi tarzında yazılmış ilk eser : Y. H. Hacip / Kutadgu Bilig


*İlk didaktik şiir örneğimiz Kutadgu Bilig


*Aruzla yazılan ilk eserimiz : Kutadgu Bilig


*İlk mensur şiir örneklerini veren : Halit Ziya Uşaklıgil


*Şiirde ilk defa Türk kelimesini kullanan : Mehmet Emin Yurdakul


*İlk makale : Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi


*İlk edebi bildiriyi yayımlayan topluluk : Fecr-i Ati (Servet-i Fünün)


*İlk seyahatname : Seydi Ali Reis / Miratül Memalik


*İlk Edebiyat tarihçimiz: Abdulhalim Memduh Efendi


*Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz : Fuat Köprülü


*Sahnelenen ilk tiyatro : Namık Kemal / Vatan yahut Silistre


*Kafiyeyi şiire serperek klasik nazım şekillerinden farklı ilk örnekleri veren:T.Fikret


*Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı : Süleyman Paşa / Sarf-ı Türki


*İlk natüralist eserimizin yazarı : Nabizade Nazım / Zehra


*Divan Edebiyatında mahallileşme akımının temsilcisi: Nedim


*Şarkı nazım türünü ilk kullanan: Nedim


*İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi : Kamusul Alam


*İlk sözlüğümüz : Kaşgarlı Mahmut / Divan-ı Lügat-it Türk


*İlk Türkçe sözlük : Şemsettin Sami / Kamus-ı Türki


*İlk özdeyiş örneklerini veren : Ali Bey / Lehçet’ül Hakayık


*Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin : Orhun Abideleri (Göktürk Kitabeleri)


*Edebiyatımızda objektif eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklayan: R.M. Ekrem


*Edebiyatımızdaki milli dönemin açılmasına öncülük eden: M.Emin Yurdakul


*Konuşma diliyle yazılmış ilk hikayenin yazarı : Ömer Seyfettin


*Edebiyatımızda ilk kafiyesiz şiirini yazan : A. Hamit Tarhan / Validem


*İlk köy şiiri : Muallim Naci / Köylü Kızların Şarkısı


*İlk alfabemiz : Göktürk Alfabesi


*Tekke şiirinin kurucusu : Ahmet Yesevi


*İlk Türk destanı : Alp Er Tunga Destanı


*Bizde batılı anlamda ilk eleştiriyi yazan : Namık Kemal


*Bizde epik tiyatro türünün kurucusu : Haldun Taner


*İlk kadın romancımız : Fatma Aliye Hanım


*Süslü nesrin ilk temsilcisi : Sinan Paşa


*Dünyanın halen yaşayan en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı: Kırgızların Manas Destanı


*Edebiyat kelimesini bizde ilk kullanan : Şinasi


*Kurtuluş savaşımızı doğrudan işleyen roman :H.E.Adıvar/Ateşten Gömlek


*İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı : Ahmet Vefik Paşa


*Deneme türünün kurucusu : Montaigne


*İlk divan şairi : Hoca Dehhani


*Hikayede gerçek anlamda ilk kez Anadoluyu işleyen : Refik Halit Karay


*En başarılı psikolojik roman yazarımız: Peyami Safa / 9.Hariciye Koğuşu


ATASÖZLERİ - A

 

- Atılan ok geri dönmez. 

- At ölür meydan (nalı) kalır, yiğit ölür şanı (namı) kalır. 

- Ava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmaz. 

- Avradı eri, peyniri deri saklar. 

- Avrat var ev yapar, avrat var ev yıkar. 

- Ayağını yorganına göre uzat. 

- Ayıpsız yar arayan (dost isteyen), yarsız (dostsuz) kalır. 

- Aza kanaat etmeyen çoğu hiç bulamaz. 

- Azıcık aşım, kaygısız (ağrısız, kavgasız) başım. 

- Azıksız yola çıkanın iki gözü el (yabancı) torbasında kalır. 

- Az veren candan, çok veren maldan. 

- Az yiyen az uyur, çok yiyen güç uyur. 


DÎNİ SÖZLÜK “M”

  MEFHAR-İ MEVCÛDÂT:   Mahlûkâtın (yaratılmışların) övündüğü Muhammed aleyhisselâm.   Mefhar-i mevcûdât efendimizin, güzel huylarınd...